Το αυξημένο κόστος των καταθέσεων, η περιορισμένη ρευστότητα και οι υψηλές επισφάλειες αποτελούν τα βασικά αίτια για την άνοδο των επιτοκίων στην χώρα μας το τελευταίο διάστημα, που έχει οδηγήσει τα ελληνικά επιτόκια σε διπλάσια σχεδόν επίπεδα σε σχέση με τα ευρωπαϊκά για συγκεκριμένες κατηγορίες δανείων. Τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζας της Ελλάδος για την εξέλιξη των επιτοκίων το πρώτο εξάμηνο του έτους, δείχνουν ότι σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες, τα επιτόκια κινήθηκαν ανοδικά, σε αντίθεση με την πορεία των ευρωπαϊκών επιτοκίων που ακολούθησαν πτωτική πορεία. Η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη διεύρυνση της ψαλίδας μεταξύ των ελληνικών και των ευρωπαϊκών επιτοκίων, εντείνοντας την κριτική τόσο για τη διοχέτευση επαρκούς ρευστότητας στην αγορά όσο και για το κόστος χρήματος που πληρώνουν οι ελληνικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Στην αιχμή της κριτικής βρίσκονται τα καταναλωτικά δάνεια, που αποτελούν την πλέον ευπαθή κατηγορία δανείων με τις επισφάλειες να εκτινάσσονται στο 15%, ενώ οι εκτιμήσεις από τις τράπεζες κάνουν λόγο για δραματική εξέλιξη σε επίπεδα που μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 25%. Η τάση αυτή ερμηνεύει και την άνοδο των επιτοκίων κατά 2 περίπου μονάδες σε σχέση με τον περασμένο Δεκέμβριο, εκτινάσσοντας την απόκλιση σε σχέση με τα ευρωπαϊκά, ακόμη και πέραν των 5 μονάδων. ---Την ίδια στιγμή κατά 1,5 μονάδα έχουν αυξηθεί στη χώρα μας και τα επιτόκια καταθέσεων, επιβεβαιώνοντας ότι το αυξημένο κόστος χρήματος που υποχρεώνονται να πληρώνουν οι ελληνικές τράπεζες στους Ελληνες καταθέτες, δεν επιτρέπει μεγάλα περιθώρια αποκλιμάκωσης στα επιτόκια χορηγήσεων. Τα στοιχεία του Ιουνίου επιβεβαιώνουν ότι ο πόλεμος των επιτοκίων εντάθηκε το πρώτο εξάμηνο, οδηγώντας το μέσο επιτόκιο στις προθεσμιακές καταθέσεις στο 3,61% έναντι 2,15% στην Ευρωζώνη. Θα πρέπει άλλωστε να σημειωθεί ότι πρόκειται για τη δεύτερη υψηλότερη απόδοση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, αμέσως μετά την Κύπρο, στην οποία το μέσο επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 3,87%.

Οι περισσότερες ελληνικές τράπεζες από το 2004 και μέχρι το τέλος του 2008 χρησιμοποιούσαν ως επιτόκιο αναφοράς για τα στεγαστικά δάνεια που χορηγούσαν το βασικό επιτόκιο της Ευρωπαικής Κεντρικής Τράπεζας (Ε.Κ.Τ) , το οποίο από το 2005 και μετά ακολούθησε μια ανοδική πορεία και συγκεκριμένα από το 2% που βρισκόταν τον Δεκέμβριο του 2005, ανέβηκε στο υψηλότερο επίπεδο 4,25 στις 9-07- 2008. Στη συνέχεια ακολούθησε πτωτική πορεία και σήμερα έχει διαμορφωθεί στο 1 %.

Αυτή η άνοδος είχε ως αποτέλεσμα να επηρεάσει αρνητικά και τους δανειολήπτες που είχαν επιλέξει στεγαστικό δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου , συνδεδεμένο με το Ε.Κ.Τ. Συγκεκριμένα για ένα δάνειο 100.000,00 διαρκείας 20 ετών , το οποίο χορηγήθηκε το 2004 με κυμαινόμενο επιτόκιο (Ε.Κ.Τ. + Περιθώριο κέρδους τράπεζας ) ( 2% + 2% περιθώριο τράπεζας = 4% τελικό επιτόκιο η δόση ξεκίνησε το 2004 με 605,98 ΕΥΡΩ.

Στις 6/12/2005 το Ε.Κ.Τ. διαμορφώθηκε σε 2,25% + 2% = 4,25% η δόση 619,23

Στις 8/3/2006 το Ε.Κ.Τ. διαμορφώθηκε σε 2,5% + 2% = 4,5% η δόση 632,65

Στις 15/6/2006 το Ε.Κ.Τ. διαμορφώθηκε σε 2,75% + 2% = 4,75% η δόση 646,22

Στις 9/8/2006 το Ε.ΚΤ. διαμορφώθηκε σε 3% + 2% = 5% η δόση 659,96

Στις 11/10/2006 το Ε.Κ.Τ. διαμορφώθηκε σε 3,25% + 2% =5,25% η δόση 673,84

Στις 13/12/2006 το Ε.Κ.Τ. διαμορφώθηκε σε 3,50% + 2% = 5,50% η δόση 687,89

Στις 14/3/2007 το Ε.Κ.Τ. διαμορφώθηκε σε 3,75% + 2% = 5,75% η δόση 702,08

Στις 13/6/2007 το Ε.Κ.Τ διαμορφώθηκε σε 4% + 2% = 6,00% η δόση 716,43

και στις 9/7/2008 η τελευταία αύξηση σε 4,25% + 2% = 6,25% η δόση 730,93

Από τον Οκτώβριο του 2008 το επιτόκιο της Ε.Κ.Τ άρχισε να μειώνεται

Το 2% είναι το περιθώριο της τράπεζας και είναι σταθερό για όλη τη διάρκεια του δανείου και διαμορφώνεται ανάλογα με το σκοπό του δανείου και τη φερρεγυότητα του πελάτη. Στο παράδειγμα θεωρήσαμε το σταθερό επιτόκιο της τράπεζας ή αλλιώς κέρδος της τράπεζας το 2%

Σήμερα το επιτόκιο από την Ε.Κ.Τ είναι 1%, δηλαδή το επιτόκιο του πελάτη είναι 1%+2%= 3 % και η δόση 554.60

Οι τράπεζες από το 2008 και μετά , λόγω των συνεχών μειώσεων του επιτοκίου της Ε.Κ.Τ, έχουν αύξηση στα νέα δάνεια και το περιθώριο κέρδους σήμερα είναι 3 % , δηλαδή το τελικό επιτόκιο σήμερα είναι 1%+3% = 4%